มวยไทย “ตำรามวยไทย” ในรูปแบบภาพยนตร์

มวยไทย (2506) เป็นหนึ่งในผลงานชุด “มรดกของไทย” ซึ่งเป็นภาพยนตร์สารคดีทางโทรทัศน์ที่ฝ่ายประชาสัมพันธ์ ของบริษัท เอสโซ่ แสตนดาร์ด อีสเทอร์น จำกัด (ปัจจุบันคือ บริษัท เอสโซ่ (ประเทศไทย) จำกัด (มหาชน) ) ถ่ายทำด้วยฟิล์ม 16 มม. กำกับและจัดทำบทโดย สมบูรณ์ วิรยศิริ ประสิทธิ์ สิงหนาวิก ถ่ายและลำดับภาพ โดยมีวิสิษฐ์ ตันสัจจา เป็นผู้อำนวยการสร้าง เพื่อออกอากาศทางสถานีไทยโทรทัศน์ ช่อง ๔ บางขุนพรหม ทุกคืนวันพุธเว้นพุธ ความยาวครั้งละประมาณ 30 นาที ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2505 มาจนถึงราวปี พ.ศ. 2516 โดยมี มานิตย์ รักษ์สุวรรณ ผู้ประกาศประจำสถานี เป็นผู้บรรยายสดขณะออกอากาศ นับเป็นรายการที่มีชื่อเสียงและได้รับความนิยมจากประชาชนอย่างยาวนานมากที่สุดรายการหนึ่ง 


หอภาพยนตร์ได้รับมอบฟิล์มภาพยนตร์สารคดีเรื่อง มวยไทย จากบริษัท เอสโซ่ เมื่อ พ.ศ. 2547 พร้อมกับสารคดีอีกหลายเรื่องในชุดเดียวกัน จากฉลากข้างกล่องฟิล์มระบุว่า มวยไทย ออกอากาศ เมื่อ พ.ศ. 2506 แต่ปัจจุบันยังไม่พบบทบรรยายของภาพยนตร์เรื่องนี้


อย่างไรก็ตาม แม้จะมีสถานะเป็นภาพยนตร์สารคดีเงียบ แต่ภาพเคลื่อนไหวต่าง ๆ ที่ปรากฏใน มวยไทย ยังามารถสื่อสารแก่ผู้ชมและเห็นถึงเจตนารมณ์ของผู้สร้าง ในการรวบรวมองค์ความรู้และบรรยากาศต่าง ๆ ของวงการกีฬามวยไทยขณะนั้นเอาไว้ ภาพยนตร์เริ่มต้นด้วยการสอนมวยไทยของร้อยโท บัว นิลอาชา หรือ บัว วัดอิ่ม อดีตนักมวยจากนครราชสีมา ที่ตระเวนชกมวยจนโด่งดังตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 6 และเป็นครูฝึกมวยไทยในโรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า ระหว่าง พ.ศ. 2473–2501 รวมทั้งได้เปิดค่ายมวยที่ซอยโซดาในกรุงเทพฯ จนมีลูกศิษย์มากมาย และกลายเป็นครูมวยไทยสายโคราชที่สำคัญที่สุดคนหนึ่ง โดยในภาพยนตร์ซึ่งเข้าใจว่าไปถ่ายทำในค่ายมวยที่ซอยโซดา ครูบัวได้ถ่ายทอดวิชาให้เห็นตั้งแต่การไหว้ครู การสาธิตแม่ไม้มวยไทยกับบรรดาลูกศิษย์ในค่าย ทั้งการออกอาวุธและการแก้ทางมวยแบบต่าง ๆ การฝึกซ้อมกับธรรมชาติ การแต่งตัวสำหรับนักมวยทั้งการใส่กระจับ คาดเชือก และสวมมงคล ไปจนถึงการซ้อมชกของนักมวยรุ่นเยาว์ 


ถัดจากความรู้พื้นฐาน ภาพยนตร์ได้ถ่ายทอดให้เห็นการฝึกซ้อมของนักมวยไทยชื่อดังในขณะนั้น คือ อภิเดช ศิษย์หิรัญ เจ้าของฉายาจอมเตะแห่งบางนกแขวก โดยมี องุ่น เอี่ยมภิญโญ ผู้จัดการหญิงคู่บารมีนั่งคุมอยู่ในค่าย จากนั้นจึงพาผู้ชมไปยังสนามมวยเวทีลุมพินี เพื่อชมบรรยากาศจริงในวันแข่งขัน ตั้งแต่การเตรียมตัวของนักมวยในห้องพัก การก้าวขึ้นสู่เวที ไหว้ครู และเริ่มชกจนพักยก ท่ามกลางบรรดาแฟนมวยทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติจำนวนมาก นอกจากนี้ ยังปรากฏให้เห็นนักพากย์มวยคนสำคัญในเวลานั้น คือ มานิตย์ รักษ์สุวรรณ ผู้บรรยายสารคดีเรื่องนี้ ซึ่งกำลังพากย์ในรายการถ่ายทอดสดของการชกวันนั้นของสถานีไทยโทรทัศน์ ช่อง 4 และยังได้เห็น ธาดา เต็มบุญเกียรติ โฆษกและนักพากย์มวยประจำสถานีวิทยุ ททท. ของบริษัทไทยโทรทัศน์ 


แม้ก่อนหน้านี้จะมีการบันทึกภาพกีฬามวยไทยเป็นภาพยนตร์มาก่อนแล้วหลายครั้ง แต่ยังไม่พบว่าเคยมีเรื่องใดที่รวบรวมเรื่องราวต่าง ๆ ของศิลปะการต่อสู้ประจำชาติไทยแขนงนี้ไว้ เพื่อถ่ายทอดให้สาธารณชนได้ศึกษาอย่างในภาพยนตร์สารคดีเรื่อง มวยไทย โดยเฉพาะภาพการฝึกสอนของครูบัว วัดอิ่ม ที่ได้รับการนำมาตัดต่อแทรกอยู่ในสารคดีเกี่ยวกับมวยไทยเรื่องอื่น ๆ ในเวลาต่อมา เป็นการตอกย้ำให้เห็นถึงความสำคัญในฐานะ “ตำรามวยไทย” ที่จัดทำขึ้นในรูปแบบภาพยนตร์เรื่องแรกเท่าที่มีการค้นพบ ในขณะเดียวกัน ภาพยนตร์ซึ่งเต็มไปด้วยภาพบุคคลสำคัญของวงการมวยไทยในอดีตเรื่องนี้ ยังทำหน้าที่เป็นเสมือนเครื่องย้อนเวลากลับไปสู่ยุคสมัยแห่งความรุ่งเรืองของกีฬาอันเป็นเอกลักษณ์และมรดกของไทย ซึ่งเคยอยู่ในความฝันและลมหายใจของเด็กหนุ่มน้อยใหญ่ทั่วประเทศเมื่อครึ่งศตวรรษที่แล้ว



ข้อมูลภาพยนตร์

ฟิล์ม 16 มม. / ขาวดำ / พากย์ / 23.54 นาที

ปีสร้าง 2506 

ผู้สร้าง    บริษัท เอสโซ่ แสตนดาร์ด อีสเทอร์น จำกัด


ข้อมูลจาก สูจิบัตรขึ้นทะเบียนมรดกภาพยนตร์ของชาติประจำปี 2562


บุญส่ง นาคภู่ กับฉากและชีวิตของคนตัวเล็กๆ

21 ก.พ. 63  บทความ

“คนเราดูหนังเพื่อหนีจากอะไรบางอย่าง นั่นเป็นเรื่องปกติ แต่ผมเชื่อว่าภาพยนตร์ยังสามารถเล่าเรื่องของคนตัวเล็กๆได้ และผมหวังจะทำสิ่งนั้นต่อๆไป”บุญส่ง นาค...

อ่านรายละเอียด

ความจำเป็นของการดูหนังให้หลากหลายในสายตา กิตต...

19 ก.พ. 63  บทความ

การจัดฉายภาพยนตร์คลาสสิกหรือภาพยนตร์นอกกระแส และ เปิดโอกาสให้มีการพูดคุยกันหลังชมภาพยนตร์ เป็นกิจกรรมที่หอภาพยนตร์ จัดขึ้นอยู่เป็นประจำ หนึ่งในนั้นค...

อ่านรายละเอียด

ย้อนอดีต รางวัลตุ๊กตาทอง ปฐมบทแห่งการประกวดภา...

10 ก.พ. 63  บทความ

การประกวดรางวัลภาพยนตร์ถือเป็นส่วนหนึ่งที่สำคัญของวงการภาพยนตร์มายาวนาน ทั้งเป็นเครื่องการันตีฝีมือและเป็นขวัญกำลังใจให้แก่ผู้ที่สร้างงาน รวมไปถึงได้ร...

อ่านรายละเอียด

ความงามอมตะของ เพชรา เชาวราษฎร์ ผ่านภาพถ่ายขอ...

31 ม.ค. 63  บทความ

นอกจากผลงานภาพยนตร์ที่ยังคงเหลือมาถึงปัจจุบันของ เพชรา เชาวราษฎร์ ราชินีแห่งวงการภาพยนตร์ผู้ไม่เคยหายไปจากความทรงจำของแฟนหนังไทย  หอภาพยนตร์ยัง...

อ่านรายละเอียด

ปิดทองหลังพระ (2482) เศษฟิล์มที่เหลืออยู่เพีย...

30 ม.ค. 63  บทความ

ภาพยนตร์ ปิดทองหลังพระ (2482) ที่หอภาพยนตร์ได้ทำการอนุรักษ์ไว้ แม้จะหลงเหลือเพียงแค่เศษฟิล์ม แต่ถือเป็นภาพยนตร์ที่หลงเหลืออยู่เพียงเรื่องเดียวของโรงถ่...

อ่านรายละเอียด

มนตราดาราหญิงฮอลลีวูด

28 ม.ค. 63  บทความ

เสน่ห์ตราตรึงของดาราหญิงฮอลลีวูดยุคคลาสสิก เป็นหนึ่งในนิยามความมหัศจรรย์ของภาพยนตร์ และเป็นหนึ่งในองค์ประกอบที่ภาพยนตร์ (โดยเฉพาะภาพยนตร์อเมริกัน) กลา...

อ่านรายละเอียด

Annie Hall รักและชัง แบบวูดดี้ อัลเลน

21 ม.ค. 63  บทความ

หลาย ๆ ครั้งที่ใครก็ตามตั้งคำถามกับ วูดดี อัลเลน ว่า สิ่งที่อยู่ในหนังแต่ละเรื่องของเขาพ้องพานกับชีวิตส่วนตัวมากแค่ไหน คำตอบมักจะออกมาในรูปของการปฏิเ...

อ่านรายละเอียด

นางสาวโพระดก งานชั้นครูของ คุณาวุฒิ

20 ม.ค. 63  บทความ

นางสาวโพระดก เป็นผลงานภาพยนตร์ปี พ.ศ. 2508 ของ วิจิตร คุณาวุฒิ หรือ “คุณาวุฒิ”  ผู้กำกับภาพยนตร์ไทยคนสำคัญและศิลปินแห่งชาติด้านภาพยนตร์คนแรกของ...

อ่านรายละเอียด

หนังไทยกับเส้นทางสู่ออสการ์

17 ม.ค. 63  บทความ

ในโอกาสที่ใกล้ถึงช่วงเวลาของงานมอบรางวัลประจำปีของสถาบันศิลปะและวิชาการทางภาพยนตร์ Academy Award หรือรางวัลออสการ์ ซึ่งเป็นรางวัลทางภาพยนตร์ที่ได้รับค...

อ่านรายละเอียด

ต้นกำเนิดปอบหยิบ ในบ้านผีปอบภาค 2

14 ม.ค. 63  บทความ

ภาพยนตร์ไทยชุด บ้านผีปอบ กลายเป็นปรากฏการณ์อันสำคัญอย่างหนึ่งของวงการภาพยนตร์ไทย เมื่อภาพยนตร์เกรดรอง ทุนสร้างไม่สูง เนื้อหาไม่ซับซ้อน ออกฉายเน้นที่โร...

อ่านรายละเอียด

ลูกบ้าเที่ยวล่าสุด : บทบันทึกอารมณ์และชีวิตพน...

14 ม.ค. 63  บทความ

การผสมภาพความจริงของชีวิตคนเมืองในยุคที่เศรษฐกิจกำลังเฟื่องฟู เข้ากับคติความเชื่อแบบไทยเรื่องความตายและเวรกรรม แต่งเติมด้วยมุกตลกเฉพาะตัวอันเป็นเอกลัก...

อ่านรายละเอียด

The Good Dinosaur &The BFG แม้รูปร่างหน้าตาจ...

9 ม.ค. 63  บทความ

ในวันเด็กแห่งชาติที่จะถึงนี้ ขอเชิญชมภาพยนตร์คุณภาพ 2 เรื่อง 2 รสชาติ The Good  Dinosaur จากฝีมือของ Disney Pixar ทีมงานภาพยนตร์แอนิเมชันชั้นนำระ...

อ่านรายละเอียด

INSECTS IN THE BACKYARD ภาพยนตร์ไทยเรื่องแรกท...

8 ม.ค. 63  บทความ

INSECTS IN THE BACKYARD เป็นผลงานภาพยนตร์เรื่องแรกที่ตั้งใจสร้างเพื่อออกฉายตามโรงภาพยนตร์ของ ธัญญ์วาริน สุขะพิสิษฐ์ อดีตครูสอนภาษาอังกฤษ ผู้เคยมีผลงาน...

อ่านรายละเอียด

คามิชิไบ ประดิษฐกรรมการเล่าเรื่องฉบับญี่ปุ่น

8 ม.ค. 63  บทความ

คามิชิไบ คำภาษาญี่ปุ่น แปลว่า ละครกระดาษ เป็นชื่อเรียกประดิษฐกรรมการเล่าเรื่องประกอบแผ่นรูปวาดบนกระดาษสี่เหลี่ยม  ที่เรียงลำดับกันตามการเดินเรื่อ...

อ่านรายละเอียด

เพชรา เชาวราษฎร์ หยาดเพชรน้ำเอกแห่งโลกภาพยนตร...

6 ม.ค. 63  บทความ

เพชรา เชาวราษฎร์ ชื่อนี้เคยเป็นตัวแทนแห่งความชื่นใจและหลงใหลใฝ่ฝันของแฟนหนังไทยเมื่อราวครึ่งศตวรรษก่อน ก่อนจะกลายเป็นตำนานเล่าขานสู่คนรุ่นถัดมา แม้ปัจ...

อ่านรายละเอียด

ไอ้ทุย วิถีชีวิตและค่านิยมแห่งยุคสมัย

3 ม.ค. 63  บทความ

“ภาพยนตร์ที่บันทึกประวัติศาสตร์การเปลี่ยนแปลงของหนังไทย และแสดงหลักฐานนั้นอันสะท้อนให้เห็นถึงวิถีชีวิตและค่านิยมแห่งยุคสมัย ซึ่งเปลี่ยนแปลงไปแล้วตามกา...

อ่านรายละเอียด

The Wizard of Oz โดโรธีบนถนนอิฐสีเหลือง

2 ม.ค. 63  บทความ

ปี ค.ศ. 1939 เป็นปีทองของฮอลลีวูด บรรดาสตูดิโอยักษ์ใหญ่พากันผลิตผลงานที่ไม่เพียงได้รับการยกย่องและกล่าวขวัญในตอนที่ออกฉาย แต่ยังยืนหยัดผ่านกระบวนการตร...

อ่านรายละเอียด

ความหวังของวงการหนังไทยในรางวัลช้างเผือก

27 ธ.ค. 62  บทความ

สายการประกวดที่เข้มข้น ดุเดือด และสูสีที่สุดในเทศกาลภาพยนตร์สั้นช่วงหลายปีหลังที่ผ่านมา คือสายรางวัลช้างเผือก หรือหนังสั้นระดับนักศึกษา ซึ่งมีจำนวนผลง...

อ่านรายละเอียด

รางวัลดุ๊ก สารคดีไทยในฐานะเครื่องมือบันทีกประ...

26 ธ.ค. 62  บทความ

ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา ประเด็นการเมืองวนเวียนเข้ามาให้เห็นในภาพยนตร์สารคดีที่ส่งเข้าร่วมประกวดในเทศกาล Thai Short Film & Video Festival บางครั้งก็ช...

อ่านรายละเอียด

รางวัลช้างเผือกพิเศษ: มาตรฐานใหม่ของหนังนักเร...

26 ธ.ค. 62  บทความ

จำได้ว่าในการตัดสินรางวัลช้างเผือก หรือหนังสั้นระดับนักเรียน ในเทศกาลภาพยนตร์สั้น เมื่อหลายปีก่อน คำถามหนึ่งที่มักจะถูกพูดถึงเป็นลำดับแรกๆ ก็คือ มีหนั...

อ่านรายละเอียด

พัฒนาการของแอนิเมชันไทยในรางวัลปยุต เงากระจ่า...

25 ธ.ค. 62  บทความ

หนังสั้นแอนิเมชันในเทศกาลภาพยนตร์สั้น ครั้งที่ 23 มีผู้ส่งผลงานกันมาจำนวนไม่ถึง 20 เรื่อง จนทีมงานสามารถส่งต่อให้คณะกรรมการดูเพื่อตัดสินได้โดยไม่ต้องค...

อ่านรายละเอียด

รางวัลรัตน์ เปสตันยี ความหลากหลายของเนื้อหาแล...

24 ธ.ค. 62  บทความ

ทั้งหนังทดลองที่ท้าทายการเล่าเรื่อง หนังที่ครุ่นคิดและหยอกล้อการเมืองไทย หนังที่เล่าเรื่องใกล้ตัวด้วยลีลาจริงจังหรือขบขัน และหนังที่เล่นกับประเด็นทางส...

อ่านรายละเอียด

Gustav Deutsch: Film ist. : กรุสมบัติภาพยนตร์

11 ธ.ค. 62  บทความ

กุสตาฟ ดอยช์ (Gustav Deutsch) เป็นหนึ่งในนักทำหนังที่สร้างงานจากกรุหนัง ขุดค้นเข้าไปในห้องฟิล์มเพื่อรื้อค้นภาพเก่าเก็บจากหอภาพยนตร์ และนำสมบัติภาพเคลื...

อ่านรายละเอียด

Deep South Young Filmmaker หนังสั้นสะท้อนความ...

9 ธ.ค. 62  บทความ

“เราเติบโตมากับคำถามมากมาย ส่วนใหญ่มักไม่มีคำตอบ เรารู้ว่าการทำหนังอาจจะไม่ทำให้เราได้คำตอบ แต่อย่างน้อยมันเป็นการทำให้เราส่งเสียงออกมาได้บ้าง” ศ...

อ่านรายละเอียด

ความหวังแช่แข็ง Hope Frozen

4 ธ.ค. 62  บทความ

ปี พ.ศ. 2558 เกิดข่าวที่ทั่วโลกและสังคมไทยให้ความสนใจเป็นอย่างมาก เมื่อ ดร.สหธรณ์ และ ดร.นารีรัตน์ เนาวรัตน์พงษ์ คู่สามีภรรยาเจ้าของบริษัทวิจัยและผลิต...

อ่านรายละเอียด

มานี สุมนนัฏ ดาราดวงแรกแห่งโลกภาพยนตร์ไทย

27 พ.ย. 62  บทความ

นี่คือเรื่องราวอย่างเทพนิยายของหญิงสาวจากต่างจังหวัดคนหนึ่ง ผู้อุดมไปด้วยความใฝ่ฝันอันหอมหวานในการอยากเป็นนักแสดงภาพยนตร์ และโชคชะตาได้นำพาให้เธอก้าวเ...

อ่านรายละเอียด

แนะนำหนังสือ : ที่ใด ๆ ในโลกนี้ก็มีภาพยนตร์

21 พ.ย. 62  บทความ

ความรุดหน้าของเทคโนโลยีทำให้โลกนี้มีการชมภาพยนตร์ออนไลน์ หรือ Video Streaming ซึ่งเป็นช่องทางหนึ่งที่ทำให้เรารู้จักและเลือกดูภาพยนตร์จากนานาชาติได้ง่า...

อ่านรายละเอียด

แนะนำหนังทึ่ง! SEVEN SAMURAI เจ็ดเซียนซามูไร

19 พ.ย. 62  บทความ

เขียนโดย ประวิทย์ แต่งอักษร :วันเสาร์ที่ 28 ธันวาคม 2562  เนื่องในวันครบรอบ 124 ปี วันกำเนิดภาพยนตร์โลก และส่งความสุขปีใหม่ หอภาพยนตร์ร...

อ่านรายละเอียด

The Illumination งานแสวงหาปรัชญาชีวิตผ่านแนว...

6 พ.ย. 62  บทความ

ศุกร์ที่ 8 พฤศจิกายนนี้ พบกับ Iluminacja  หรือ The Illumination ภาพยนตร์โปแลนด์ ปี ค.ศ. 1973 เจ้าของรางวัลเสือดาวทองคำ รางวัลชนะเลิศสูงสุดจากเทศก...

อ่านรายละเอียด

Destination Nowhere หนังสั้นที่พาไปพบกับเด็กว...

6 พ.ย. 62  บทความ

🎬 Destination Nowhere หนังสั้นที่พาไปพบกับเด็กวัยรุ่นไทยที่เกิดและเติบโตในญี่ปุ่น ใช้ชีวิตแบบคนญี่ปุ่น มีเพื่อนเป็นคนญี่ปุ่น พูดญี่ปุ่นเป็นหลักและแทบพ...

อ่านรายละเอียด

แนะนำหนังทึ่ง! My Fair Lady บุษบาริมทาง (1964...

31 ต.ค. 62  บทความ

ในบรรดาหนังเพลงคลาสสิกของฮอลลีวูด  My Fair Ladyภาพยนตร์ปี ค.ศ. 1964 นับเป็นหนึ่งในเรื่องที่ได้รับการกล่าวขวัญถึงมากที่สุด  ทั้งในด้านเรื่องร...

อ่านรายละเอียด